Bir İnsan Neden Hikaye ve Roman Okumalıdır?

——————————————————————————————————————————

 Bence hikâye ve roman okumak insanın hayatında çok önemli bir yere sahip. Çünkü okumadığımızda fark etmesek bile pek çok şeyden mahrum kalıyoruz. Mesela hikâye ve roman olmazsa insanların iletişim becerileri gelişemez. Güzel ve etkili cümle kurmak zorlaşır, düşüncelerimizi aktarmakta sıkıntı çekeriz.

Okumak sadece kelime dağarcığımızı zenginleştirmez, aynı zamanda hayal gücümüzü de canlı tutar. Eğer hikâye ve romanlarla zihnimizi beslemezsek, yeni fikirler üretmekte zorlanırız. Yorumlama kabiliyetimiz de zayıflar, olaylara tek açıdan bakarız.

Ama bana göre kitapların en gizli etkilerinden biri, insanın sabır ve dikkat yeteneğini geliştirmesidir. Bir romanı sayfa sayfa takip etmek, bazen uzun bir hikâyenin içinde kaybolmak, aslında hayatta da sabırlı olmayı öğretir. Ayrıca okumak, zihnimizde sessiz bir disiplin kurar; dikkat dağınıklığını azaltır.

Bir başka nokta ise zaman algısı. Okurken, özellikle sürükleyici bir romanda, saatlerin nasıl geçtiğini anlamayız. Bu bana şunu düşündürüyor: Hikâye ve romanlar insanın sadece zihnini değil, zamanla olan ilişkisini de değiştiriyor. Adeta kendi dünyamızın dışında başka bir ritme kapılıyoruz.

Son olarak, bence kitaplar insana kendini tanıma fırsatı verir. Bir karakterin korkularında, bir hikâyenin satır aralarında bazen kendi hislerimizi buluruz. Bu, bana “ben de böyle hissediyorum” dedirtir. Yani hikâye ve roman okumak aslında kendimize doğru yapılan bir yolculuktur.

Kısacası, hikâye ve romanlar olmadan yalnızca hayal gücümüz değil, sabrımız, dikkatimizi, zamanla ilişkimizi ve hatta kendimizi anlama gücümüz bile eksik kalır.

                                                                                                                                                                            

Koşuk

 

Koşukların yazıldığı dönem yani sözlü geleneklerin hakim olduğu dönem “İslamiyet Öncesi Sözlü Edebiyat” dönemi olarak adlandırılır. O dönemde türklerin yaşam tarzı göçebe çadırlarda yaşayan ve hayvancılık ile geçimini sağlayan bir yaşam tarzına sahiplerdir Türkler sürekli hareket halinde bir millettir. Türklerin yaşam tarzı koşuklarda işlenen temaların kaynağı olmuştur yani koşukların büyük bölümü onların gündelik hayatı, inançları ve doğayla ilişkilerini edebi bir dil ile anlatır.

O dönemde koşullarda ahenkli kelimeler yaygındır. Diz sonlarında hece tekrari ile birlikte redifler vardır dizelerini birbirine bağlayarak bir uyum sağlanır.Anlam daha etkili hale gelir.Duygu geçişi sağlanır ve böylelikle daha akılda kalıcı bir hal alır.

Koşuklar sözlü edebiyatın bir parçası olarak kopuz eşliğinde söylenir. Böylelikle büyük bir toplumsal işlev taşır. Kalıplaşmış sözcükler kullanılır. Koşuklarda kullanılan dil bize göre şu anki döneme göre ne kadar yoğun gözükse de o döneme göre gayet sade bir anlatım kullanılmıştır.O döneme göre sade bir anlatım kullanılması koşukların daha akılda kalıcı halde olmasını sağlamıştır.Koşuklarda Sade ve içten bir anlatım kullanılması edebiyatın halka uzak değil, halkın içinden olduğu anlamına gelir.

Koşukların üslubu sözlü edebiyat gereği coşkulu, ritmik Ve betimleyici bir anlatıma sahiptir. Koşularda daha çok yarım kafiyeye ve redife yer verilir.Hece ölçüsü kullanılır. Dörtlükler şeklinde yazılır.